Daily Archives: November 19, 2025

Οι ανατρεπτικές τεχνολογίες και η ταχεία ανάπτυξή τους, η δοκιμή και η ενσωμάτωσή τους στις αμυντικές δυνατότητες είναι βασικά στοιχεία του σύγχρονου πολέμου. Για να δημιουργήσει αξιόπιστη αποτρεπτική δύναμη και να είναι έτοιμη για το αδιανόητο, η ΕΕ πρέπει να επιταχύνει τον μετασχηματισμό της αμυντικής βιομηχανίας και να αξιοποιήσει πλήρως το δυναμικό της καινοτομίας.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία καταδεικνύει πόσο γρήγορα εξελίσσονται οι αμυντικές τεχνολογίες και πως μπορούν να αλλάξουν τις ισορροπίες στο πεδίο μάχης. Οι μικρό-μεσαίες επιχειρήσεις, οι νεοσύστατες επιχειρήσεις και οι αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις, συχνά με civilian υπόβαθρο βαθιάς τεχνολογίας, διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην άμυνα της Ουκρανίας, παρέχοντας γρήγορα κρίσιμες ικανότητες στις ένοπλες δυνάμεις. Οι κύκλοι καινοτομίας και προσαρμογής γίνονται όλο και συντομότεροι. Τα συστήματα υψηλής τεχνολογίας και τα πολύπλοκα συστήματα συνδυάζονται με προϊόντα χαμηλού κόστους και μαζικής παραγωγής. Ανατρεπτικές τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, τα κβαντικά συστήματα, τα κυβερνοσυστήματα και τα διαστημικά συστήματα, επιφέρουν ταχείες τακτικές αλλαγές στο πεδίο της μάχης.

Περισσότερες από 230 νεοφυείς επιχειρήσεις αμυντικής τεχνολογίας ιδρύθηκαν στην Ευρώπη από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, και οι ιδιωτικές επενδύσεις σε νεοφυείς επιχειρήσεις αμυντικής τεχνολογίας έφτασαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα το 2024. Η Ευρώπη υπερέχει στην ανάπτυξη σύνθετων αμυντικών συστημάτων και τεχνολογιών αιχμής.
Ωστόσο, όπως δείχνει η εμπειρία από το πεδίο μάχης στην Ουκρανία, αυτό δεν αρκεί πλέον σε ένα ταχέως εξελισσόμενο περιβάλλον απειλών, όπου το στρατιωτικό πλεονέκτημα δεν εξαρτάται μόνο από τις προηγμένες τεχνολογίες, αλλά και από την ικανότητα γρήγορης προσαρμογής, επανάληψης, ανάπτυξης και μαζικής παραγωγής οικονομικά αποδοτικών λύσεων. Η ΕΕ χρειάζεται μια θεμελιώδη αλλαγή νοοτροπίας και διαδικασιών, ως απότοκος πιο ειρηνικών καιρών,σε όλα τα επίπεδα: σε επίπεδο κρατών μελών, βιομηχανίας και θεσμικών οργάνων.

Το παρόν Roadmap παρουσιάζει σαφή μέτρα για την επιτάχυνση της μεταμόρφωσης της αμυντικής βιομηχανίας της Ένωσης και τη στήριξη των νέων φορέων στον τομέα της άμυνας. Εστιάζει σε τρεις βασικούς στόχους:

i) την καλύτερη σύνδεση των κοινοτήτων της άμυνας και της προηγμένης τεχνολογίας για την επιτάχυνση της ανάπτυξης καινοτόμων λύσεων και της εμφάνισης νέων φορέων στον τομέα της άμυνας, την προσέλκυση δεξιοτήτων και ταλέντων και την επιτάχυνση των οφελών από την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών

ii) την επιτάχυνση της ενσωμάτωσης προηγμένων τεχνολογιών στις στρατιωτικές δυνατότητες των κρατών μελών της ΕΕ  για την επίτευξη της αμυντικής ετοιμότητας και της αποτελεσματικής αποτροπής της ΕΕ και

iii) την ενίσχυση της αμυντικής παραγωγικής ικανότητας της Ευρώπης μέσω επαναστατικών βιομηχανικών προηγμένων λύσεων κατασκευής για την παροχή δυνατοτήτων με ταχύτητα, κλίμακα και οικονομικά αποδοτικό τρόπο.

Τέλος το νέο Roadmap αποτελεί συνέχεια του Defence Readiness Roadmap που παρουσιάστηκε στις 16 Οκτωβρίου 2025.

Προκειμένου να διευκολυνθεί η ταχεία και ομαλή μετακίνηση στρατευμάτων, εξοπλισμού και στρατιωτικών πόρων σε ολόκληρη την Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ύπατος Εκπρόσωπος ενισχύουν την αμυντική ετοιμότητα, εστιάζοντας στην προετοιμασία, με ένα πακέτο μέτρων για τη στρατιωτική κινητικότητα: ενα νέο κανονισμό για τη στρατιωτική κινητικότητα και μια κοινή ανακοίνωση.

Η Επιτροπή στοχεύει επίσης στην ενίσχυση της ανατρεπτικής καινοτομίας στον στρατιωτικό τομέα και στην ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας της Ευρώπης με έναν χάρτη πορείας για τη εξέλιξη της αμυντικής βιομηχανίας της ΕΕ.

Με τη δημιουργία ενός χώρου στρατιωτικής κινητικότητας σε επίπεδο ΕΕ έως το 2027, το πακέτο μέτρων για τη στρατιωτική κινητικότητα φέρνει την ΕΕ ένα βήμα πιο κοντά σε ένα «στρατιωτικό Σένγκεν». Θα καταστήσει ταχύτερη, ασφαλέστερη και πιο συντονισμένη τη μετακίνηση στρατευμάτων και στρατιωτικού εξοπλισμού σε ολόκληρη την Ευρώπη μέσω της:

1) Κατάργησης των κανονιστικών φραγμών: εισάγοντας τους πρώτους εναρμονισμένους κανόνες σε επίπεδο ΕΕ για τη στρατιωτική κινητικότητα και καθορίζοντας σαφείς κανόνες και διαδικασίες για τις διασυνοριακές στρατιωτικές μετακινήσεις, με μέγιστο χρόνο επεξεργασίας τριών ημερών και απλοποιημένες τελωνειακές διατυπώσεις.

2) Δημιουργίας πλαισίου έκτακτης ανάγκης: ένος νέου ευρωπαϊκού σύστηματος ενισχυμένης αντίδρασης για τη στρατιωτική κινητικότητα (EMERS) για ταχείες διαδικασίες και προτεραιότητα πρόσβασης σε υποδομές, που υποστηρίζει τις ένοπλες δυνάμεις που ενεργούν στο πλαίσιο της ΕΕ ή του ΝΑΤΟ.

3) Ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των υποδομών μεταφορών: αναβάθμιση των βασικών διαδρόμων στρατιωτικής κινητικότητας της ΕΕ σε πρότυπα διπλής χρήσης και προστασία των στρατηγικών υποδομών με ένα νέο σύνολο μέσων ανθεκτικότητας. Επιπλέον, στοχευμένες επενδύσεις θα ενισχύσουν την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, την ενέργεια και την ετοιμότητα τόσο σε καιρό ειρήνης όσο και σε καιρό κρίσεων.

4)Συγκέντρωση και ανταλλαγή δυνατοτήτων: ενίσχυση της ετοιμότητας, της αλληλεγγύης και της διαθεσιμότητας των δυνατοτήτων στρατιωτικής κινητικότητας των κρατών μελών με τη δημιουργία ενός solidarity pool και τη δυνατότητα δημιουργίας ενός ψηφιακού συστήματος πληροφοριών για τη στρατιωτική κινητικότητα.

5)Ενίσχυση της διακυβέρνησης και του συντονισμού μέσω μίας νέας ομάδας στρατιωτικών μεταφορών κινητικότητας και μιας ενισχυμένης επιτροπής του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών TEN-T που θα καθοδηγούν την εφαρμογή και θα παρακολουθούν την ετοιμότητα, με την υποστήριξη των εθνικών συντονιστών διασυνοριακών στρατιωτικών μεταφορών σε κάθε κράτος μέλος.

Απελευθέρωση της ανατρεπτικής καινοτομίας για την ετοιμότητα στον τομέα της άμυνας

Ο «Χάρτης πορείας για τη μετατροπή της αμυντικής βιομηχανίας της ΕΕ με τίτλο ”Απελευθέρωση της ανατρεπτικής καινοτομίας για την ετοιμότητα στον τομέα της άμυνα” αποσκοπεί στην επιτάχυνση του εκσυγχρονισμού της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και στη στήριξη των αναδυόμενων φορέων στον τομέα της άμυνας.

Στόχος του είναι να φέρει σε επαφή τις κοινότητες της βαθιάς τεχνολογίας και της άμυνας, να επιταχύνει τη χρήση προηγμένων τεχνολογιών στις στρατιωτικές δυνατότητες και να ενισχύσει την παραγωγική ικανότητα της Ευρώπης μέσω της καινοτομίας.

Για να επιτευχθεί αυτό, εστιάζει σε τέσσερις προτεραιότητες: την υποστήριξη των επενδύσεων σε εταιρείες άμυνας, την επιτάχυνση της ανάπτυξης νέων τεχνολογιών, την επέκταση της πρόσβασης σε αμυντικές δυνατότητες και την προώθηση των δεξιοτήτων που απαιτούνται για τη διατήρηση του τεχνολογικού πλεονεκτήματος της Ευρώπης.

Ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας έδειξε πόσο γρήγορα εξελίσσονται οι αμυντικές τεχνολογίες. Καινοτομίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη, τα κβαντικά συστήματα, τα drones και οι διαστημικές τεχνολογίες αναδιαμορφώνουν το πεδίο της μάχης. Νέοι παράγοντες στον τομέα της άμυνας, από νεοσύστατες επιχειρήσεις έως καινοτόμες μικρο-μεσσαίες επιχειρήσεις (SMEs), αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη αναπτύσσει και παράγει στρατιωτικές δυνατότητες.

Η Ευρώπη πρέπει να αντλήσει διδάγματα από την εμπειρία της Ουκρανίας, να ενισχύσει την ανθεκτικότητά της και να οικοδομήσει ένα νέο αμυντικό οικοσύστημα που θα ενώνει τους ηγέτες της βιομηχανίας, τους νέους παίχτες και την τεχνολογική κοινότητα, ώστε να παρέχει δυνατότητες ταχύτερα και αποτελεσματικότερα.

Επόμενα βήματα

Η Επιτροπή θα υποβάλει τον νέο κανονισμό για τη στρατιωτική κινητικότητα στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προς έγκριση στο πλαίσιο της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας.

Η Επιτροπή θα αρχίσει αμέσως να εφαρμόζει τις προτεινόμενες δράσεις του χάρτη πορείας, προκειμένου να ξεκινήσει η εξέλιξη του ευρωπαϊκού αμυντικού βιομηχανικού οικοσυστήματος και να επιταχυνθεί η ανάπτυξή του.