31-12-2025 – Η στιγμή του Ευρωπαϊκού επανεξοπλισμού: Γιατί το 2026 πρέπει να επικεντρωθεί στον στρατιώτη και όχι μόνο στις πλατφόρμες και τα συστήματα

Η Ευρώπη εισέρχεται σε μια αποφασιστική φάση όσον αφορά την αμυντική της στάση. Με την έναρξη του 2026, οι αμυντικοί προϋπολογισμοί σε ολόκληρη την ήπειρο αυξάνονται, τα χρονοδιαγράμματα προμηθειών μειώνονται και η πολιτική υποστήριξη για την στρατιωτική ετοιμότητα είναι ισχυρότερη συγκριτικά με τις τελευταίες τρεις δεκαετίες. Αυτή η επιτάχυνση είναι απαραίτητη. Ωστόσο, καθώς η Ευρώπη επανεξοπλίζεται, αυξάνεται ο κίνδυνος ο εκσυγχρονισμός να παραμείνει επικεντρωμένος στις μεγάλες πλατφόρμες και όχι στον παράγοντα που τελικά καθορίζει την επιτυχία στο πεδίο της μάχης: τον στρατιώτη.

Οι πρόσφατες συγκρούσεις, κυρίως στην Ουκρανία, έχουν ενισχύσει μια θεμελιώδη πραγματικότητα του πολέμου. Η αεροπορική δύναμη, τα πυρά μεγάλου βεληνεκούς και οι προηγμένες πλατφόρμες είναι απαραίτητα στοιχεία, αλλά από μόνα τους δεν επηρεάζουν την έκβαση του πολέμου. Τα στρατηγικά και πολιτικά αποτελέσματα διαμορφώνονται από τις δυνάμεις εδάφους που μπορούν να καταλάβουν και να διατηρήσουν περιοχές, διαμορφώνοντας την πολιτική πραγματικότητα στο έδαφος, όπως έχουν κάνει οι στρατοί καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας. Χωρίς αποτελεσματικές δυνάμεις εδάφους, το στρατιωτικό πλεονέκτημα παραμένει προσωρινό και εύθραυστο.

Ο σύγχρονος πόλεμος έχει αυξήσει δραματικά τις απαιτήσεις που επιβάλλονται στις δυνάμεις εδάφους. Αυτές λειτουργούν πλέον σε περιβάλλοντα που χαρακτηρίζονται από συνεχή παρατήρηση, ταχεία προσαρμογή και ταχείους κύκλους λήψης αποφάσεων. Το πεδίο της μάχης δεν είναι πλέον γραμμικό, προβλέψιμο, ή επιεικές. Η επιτυχία δεν εξαρτάται μόνο από τη δύναμη πυρός, αλλά και από το πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά οι δυνάμεις μπορούν να μετατρέψουν τις πληροφορίες σε δράση στο τακτικό επίπεδο. Αυτό αποδίδει πρωτοφανή σημασία στην αποτελεσματικότητα του κάθε στρατιώτη ξεχωριστά.

Ωστόσο, στην πραγματικότητα, οι στρατιώτες είναι η πιο παραμελημένη πλατφόρμα στο οπλοστάσιο του στρατού. Ενώ οι ευρωπαϊκοί στρατοί επενδύουν σημαντικά σε αεροσκάφη, πολεμικά πλοία και θωρακισμένα συστήματα, ο μεμονωμένος στρατιώτης έχει υποστεί πολύ λιγότερο εκσυγχρονισμό. Οι βελτιώσεις ήταν συχνά σταδιακές, ενώ πολλές δυνατότητες που κάποτε παρείχαν σαφές πλεονέκτημα είναι πλέον ευρέως διαθέσιμες στους αντιπάλους. Το αποτέλεσμα είναι ένα διευρυνόμενο χάσμα μεταξύ της πολυπλοκότητας των ευρωπαϊκών πλατφορμών και της ικανότητας των χερσαίων δυνάμεών της να τις αξιοποιήσουν πλήρως.

Αυτή η ανισορροπία γίνεται όλο και πιο έντονη, καθώς οι τάσεις στον τομέα του ανθρώπινου δυναμικού κινούνται προς τη λάθος κατεύθυνση. Σε όλη την Ευρώπη, οι ένοπλες δυνάμεις αντιμετωπίζουν προκλήσεις στον τομέα της πρόσληψης προσωπικού, γήρανση των δυνάμεων και αυξανόμενη εξάρτηση από τα εφεδρικά στοιχεία. Ταυτόχρονα, οι επιχειρησιακές απαιτήσεις αυξάνονται. Λιγότεροι στρατιώτες αναμένεται να καλύψουν μεγαλύτερες εκτάσεις, να διατηρήσουν τις επιχειρήσεις για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα και να αντιμετωπίσουν πιο σύνθετες απειλές. Σε αυτό το πλαίσιο, η αποτελεσματικότητα σε ατομικό επίπεδο και σε επίπεδο μικρών μονάδων γίνεται στρατηγικό και όχι τακτικό ζήτημα. Συνεπώς, η επόμενη φάση του εκσυγχρονισμού της ευρωπαϊκής άμυνας πρέπει να αντιμετωπίζει τον στρατιώτη ως βασικό στοιχείο της ανάπτυξης ικανοτήτων και όχι ως δευτερεύοντα παράγοντα.

Ο επανεξοπλισμός της Ευρώπης θα κριθεί τελικά όχι από τα συνολικά ποσά του προϋπολογισμού ή τα αποθέματα πλατφορμών, αλλά από την απόδοση υπό πίεση. Η αποτροπή βασίζεται στην αξιοπιστία, και η αξιοπιστία εξαρτάται από την ικανότητα των στρατιωτών και των μονάδων να λειτουργούν αποτελεσματικά στις πιο απαιτητικές συνθήκες.

Εάν η Ευρώπη επιθυμεί η ανανεωμένη αμυντική της προσπάθεια να προσφέρει πραγματική ασφάλεια, πρέπει να εξισορροπήσει την προσέγγισή της στον εκσυγχρονισμό. Ο στρατιώτης δεν είναι ένα παλιό στοιχείο του πολέμου. Ο στρατιώτης συνιστά μία αποφασιστική πλατφόρμα. Η αντιμετώπισή του ως τέτοια δεν αποτελεί τακτική προσαρμογή αλλά στρατηγική αναγκαιότητα.

Average Rating
0 out of 5 stars. 0 votes.