Σήμερα το Συμβούλιο ενέκρινε επίσημα το πρόγραμμα για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία (EDIP), ένα εγχείρημα που αποσκοπεί στην ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας της ΕΕ μέσω της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας και της ικανότητας ανταπόκρισης της ευρωπαϊκής αμυντικής τεχνολογικής και βιομηχανικής βάσης (EDTIB). Η έγκριση αυτή σηματοδοτεί το τελικό στάδιο της νομοθετικής διαδικασίας και θα επιτρέψει την έγκαιρη εφαρμογή του προγράμματος.
Στρατηγική ενίσχυση της άμυνας της Ένωσης
Το EDIP αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της ανανεωμένης δέσμευσης της ΕΕ να ενισχύσει την αμυντική της ετοιμότητα. Το πρόγραμμα θα ενισχύσει την ικανότητα των κρατών μελών να αντιμετωπίζουν τις τρέχουσες και μελλοντικές απειλές, θα βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της EDTIB και θα εξασφαλίσει την έγκαιρη διαθεσιμότητα και προμήθεια αμυντικών προϊόντων σε ολόκληρη την Ένωση.
Το πρόγραμμα παρέχει επιχορηγήσεις ύψους 1,5 δισ. ευρώ για την περίοδο 2025-2027. Από το ποσό αυτό, 300 εκατ. ευρώ προορίζονται για ένα ειδικό εργαλείο υποστήριξης της Ουκρανίας, ένα καίριο και μοναδικό μέσο που αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό και τη στήριξη της αμυντικής βιομηχανίας της Ουκρανίας και στην προώθηση της ένταξής της στο ευρύτερο ευρωπαϊκό αμυντικό βιομηχανικό οικοσύστημα.
Το EDIP θα επιτρέπει επίσης πιθανές περαιτέρω ενισχύσεις του προϋπολογισμού στο μέλλον, όπως μέσω εθελοντικών χρηματοδοτικών συνεισφορών από κράτη μέλη ή τρίτους.
Πώς θα λειτουργεί στην πράξη;
Στο πλαίσιο του προγράμματος, η ΕΕ θα χρηματοδοτήσει:
- κοινές δράσεις προμηθειών (common procurement actions) που θα πραγματοποιούνται από τουλάχιστον τρεις χώρες (εκ των οποίων τουλάχιστον δύο πρέπει να είναι κράτη μέλη), συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας και της διατήρησης δεξαμενών αμυντικής βιομηχανικής ετοιμότητας
- δράσεις βιομηχανικής ενίσχυσης (industrial reinforcement actions), που θα συνίστανται σε δραστηριότητες για την αύξηση της παραγωγικής ικανότητας κρίσιμων αμυντικών προϊόντων,
την έναρξη των ευρωπαϊκών αμυντικών έργων κοινού ενδιαφέροντος, συνεργατικών βιομηχανικών έργων που αποσκοπούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη των στρατιωτικών δυνατοτήτων των κρατών μελών που είναι κρίσιμες για τα συμφέροντα της Ένωσης στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας και - δράσεις στήριξης (supporting actions), συμπεριλαμβανομένων δραστηριοτήτων για την αύξηση της διαλειτουργικότητας και της εναλλαξιμότητας, καθώς και δραστηριοτήτων για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των μικρομεσσαίων επιχειρήσεων, των μεσαίων επιχειρήσεων (mid-caps) και των νεοσύστατων επιχειρήσεων (start-ups) στην αγορά άμυνας.
Ανάπτυξη μιας ανθεκτικής ευρωπαϊκής αλυσίδας εφοδιασμού
Προκειμένου να προστατευθεί και να ενισχυθεί η αμυντική βιομηχανία της ΕΕ, διατηρώντας παράλληλα συνεργατικές σχέσεις με συμμαχικούς διεθνείς εταίρους, ο κανονισμός που εκδόθηκε σήμερα περιέχει ρήτρα σύμφωνα με την οποία τα εξαρτήματα που προέρχονται από χώρες εκτός της ΕΕ και των συνδεδεμένων χωρών (κράτη του ΕΟΧ), καθώς και από την Ουκρανία, αναφορικά με το μέσο στήριξης της Ουκρανίας, δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 35 % του συνολικού κόστους των εξαρτημάτων του τελικού προϊόντος. Τέλος, δεν επιτρέπεται η προμήθεια εξαρτημάτων από τρίτες χώρες που έρχονται σε σύγκρουση με τα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας της ΕΕ ή των κρατών μελών της.
Τέλος, ο κανονισμός θεσπίζει επίσης το πρώτο πλαίσιο ασφάλειας του εφοδιασμού σε επίπεδο ΕΕ, το οποίο αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της αμυντικής εφοδιαστικής αλυσίδας και στη βελτίωση της ικανότητας της ΕΕ να ανταποκρίνεται με ταχύτητα σε περιόδους κρίσεων.
Επόμενα βήματα
Ο κανονισμός θα υπογραφεί στις 17 Δεκεμβρίου 2025 και θα τεθεί σε ισχύ την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.