Η προεδρία της Κύπρου στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2026 στοχεύει στην προώθηση της στρατηγικής αυτονομίας μέσω της ενίσχυσης της ασφάλειας, της ανταγωνιστικότητας και των παγκόσμιων εταιρικών σχέσεων, αξιοποιώντας παράλληλα τον ρόλο της στην Ανατολική Μεσόγειο εν μέσω μιας κατακερματισμένης γεωπολιτικής κατάστασης.
Την 1η Ιανουαρίου 2026, η Κύπρος ανέλαβε την εκ περιτροπής Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ με σύνθημα «Μια αυτόνομη Ένωση. Ανοιχτή στον κόσμο». Δεκατέσσερα χρόνια μετά την πρώτη της προεδρία της ΕΕ το 2012, το σημερινό παγκόσμιο σύστημα βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση.
Αναγνωρίζοντας το τρέχον «πλαίσιο οξείας γεωπολιτικής αναταραχής», το πρόγραμμα της Κυπριακής Προεδρίας αναγνωρίζει πέντε κομβικούς πυλώνες για την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ: αυτονομία μέσω ασφάλειας, αμυντικής ετοιμότητας και προετοιμασίας, αυτονομία μέσω ανταγωνιστικότητας, μια ΕΕ ανοιχτή στον κόσμο, μια αυτόνομη Ένωση αξιών για όλους και ένας μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός για μια αυτόνομη Ένωση.
Στο πλαίσιο του πρώτου πυλώνα, η προεδρία στοχεύει να υποστηρίξει την υλοποίηση βασικών πρωτοβουλιών της ΕΕ στον τομέα της άμυνας, όπως η Λευκή Βίβλος για την Ευρωπαϊκή Άμυνα, η πρωτοβουλία SAFE, μέσω της οποίας η Κύπρος έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση άνω του 1 δισ. ευρώ, και το EDIP.
Ο δεύτερος πυλώνας επικεντρώνεται στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας μέσω της μείωσης της γραφειοκρατίας, της απλούστευσης της νομοθεσίας και της προώθησης των προτάσεων Omnibus στους τομείς της άμυνας, της γεωργίας και της ψηφιοποίησης, βασιζόμενος έτσι στο έργο της Προεδρίας της Δανίας και ακολουθώντας τις συστάσεις που περιγράφονται στην έκθεση Ντράγκι. Το πρόγραμμα στοχεύει στην ενίσχυση της ενιαίας αγοράς, στον εκσυγχρονισμό των βιομηχανικών βάσεων μέσω της εξασφάλισης κρίσιμων πρώτων υλών και εφοδιαστικών αλυσίδων, καθώς και στην ενίσχυση της ψηφιακής κυριαρχίας της Ευρώπης μέσω κομβικών τεχνολογιών.
Για την προστασία των εφοδιαστικών αλυσίδων και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, η ατζέντα δίνει προτεραιότητα στην ασφάλεια των κρίσιμων θαλάσσιων διαδρομών μέσω της εφαρμογής της στρατηγικής της ΕΕ για την ασφάλεια στη θάλασσα, ενώ παράλληλα ενισχύει την καθαρή και ψηφιακή μετάβαση μέσω των επικείμενων στρατηγικών της ‘Ενωσης για τα λιμάνια και τη βιομηχανική ναυτιλία.
Επεκτείνοντας την έννοια της ασφάλειας ώστε να περιλαμβάνει τη διαχείριση της μετανάστευσης, το πρόγραμμα δίνει έμφαση στην πλήρη εφαρμογή του Συμφώνου της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, μεταξύ άλλων μέσω της συνεργασίας με τρίτες χώρες και της δημιουργίας «κέντρων επιστροφής» με βάση την έννοια της «ασφαλούς τρίτης χώρας» που υιοθετήθηκε κατά τη διάρκεια της προεδρίας της Δανίας.
Στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, η Κύπρος προτίθεται να ενισχύσει τις διατλαντικές σχέσεις και τη συνεργασία της Ένωσης με το ΝΑΤΟ καθώς και να εμβαθύνει τη συνεργασία με το Ηνωμένο Βασίλειο και τον Καναδά. Δεσμεύεται επίσης να ενισχύσει τη συμμετοχή της ΕΕ στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού, μεταξύ άλλων προωθώντας τη στρατηγική εταιρική σχέση ΕΕ-Ινδίας, η οποία αναμένεται να λάβει ισχυρή ώθηση στην επικείμενη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Ινδίας.
Όσον αφορά την Κίνα, το πρόγραμμα υποστηρίζει τον διάλογο για θέματα και τη συνεργασία σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος. Επιπλέον, υπογραμμίζει τα σχέδια για την εμβάθυνση της συνεργασίας με τις χώρες της ASEAN, τους αφρικανικούς εταίρους, τις χώρες της Κεντρικής Ασίας, της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής, καθώς και με το μπλοκ των μη ενταγμένων στην ΕΕ ευρωπαϊκών κρατών της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλλαγών.
Επιπλέον, το πρόγραμμα δεσμεύεται να προωθήσει την ατζέντα της διεύρυνσης της ΕΕ, με ιδιαίτερη έμφαση στα Δυτικά Βαλκάνια ενώ και η στήριξη προς την Ουκρανία παραμένει στο επίκεντρο.
Αν και αναγνωρίζει «τους κινδύνους που ενέχουν ορισμένες οικονομικές εξαρτήσεις», το πρόγραμμα αναφέρεται στις εμπορικές συμφωνίες ως «ζωτικό μέσο για τη διαφοροποίηση και την ανθεκτικότητα». Σε αυτό το πλαίσιο, δίνει έμφαση στις διαπραγματεύσεις της ΕΕ με την Ινδία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) και στοχεύει στην ολοκλήρωση των διαδικασιών του Συμβουλίου για τις συμφωνίες που έχουν συναφθεί με τους εταίρους της Λατινικής Αμερικής και της ASEAN.
Τέλος άλλη κορυφαία προτεραιότητα συνιστά η προώθηση των διαπραγματεύσεων για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2028-2034, που περιλαμβάνεται στον τελικό πυλώνα.