Category Archives: Νέα

Μιλώντας στη Διεθνή Σύνοδο για το Διάστημα στο Παρίσι, η φον ντερ Λάιεν προσδιόρισε τέσσερις βασικές προτεραιότητες για την ευρωπαϊκή δράση: τη στρατηγική αυτονομία, την ανταγωνιστικότητα της διαστημικής βιομηχανίας, την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού διαστημικού οικοσυστήματος και την ενίσχυση της διακυβέρνησής του.

Στον πυρήνα της στρατηγικής βρίσκεται το IRIS², ο υπό ανάπτυξη αστερισμός δορυφόρων ασφαλών επικοινωνιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η φον ντερ Λάιεν επιβεβαίωσε ότι το πρόγραμμα θα ενισχυθεί περαιτέρω, ώστε να υποστηρίξει την ψηφιακή κυριαρχία της Ευρώπης. Μετά την πλήρη ανάπτυξή του, το IRIS² θα παρέχει ανθεκτικές και ασφαλείς επικοινωνίες για κυβερνήσεις, υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και κρίσιμες υποδομές. Η κάλυψή του θα επεκτείνεται και σε απομακρυσμένες περιοχές, συμβάλλοντας στη διατήρηση της συνδεσιμότητας ακόμη και σε περιόδους κρίσεων.

Αρκετά κράτη μέλη της ΕΕ έχουν ήδη δεσμευθεί να διαθέσουν πρόσθετη χρηματοδότηση για τον αστερισμό δορυφόρων. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι δεσμεύσεις αυτές αντικατοπτρίζουν την αυξανόμενη υποστήριξη προς το IRIS² ως κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική προτεραιότητα.

Η φον ντερ Λάιεν κάλεσε επίσης στη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής διαστημικής αγοράς ικανής να αναπτυχθεί δυναμικά και να ανταγωνιστεί σε παγκόσμιο επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, ο προτεινόμενος Ευρωπαϊκός Νόμος για το Διάστημα (EU Space Act) θα θεσπίσει κοινές απαιτήσεις ασφάλειας και βιωσιμότητας για τις διαστημικές δραστηριότητες. Η σχετική νομοθεσία αποσκοπεί στη διαμόρφωση ενός σαφούς, αναλογικού και διαφανούς κανονιστικού πλαισίου για τις επιχειρήσεις. Η Επιτροπή υπογράμμισε ότι οι νέοι κανόνες θα πρέπει να αποφεύγουν την επιβολή περιττών διοικητικών επιβαρύνσεων, ιδιαίτερα στις μικρότερες επιχειρήσεις και τις νεοφυείς εταιρείες (start-ups).

Παράλληλα, η Ευρώπη επιδιώκει να ενισχύσει την ανεξάρτητη πρόσβασή της στο διάστημα προσελκύοντας περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια. Η Επιτροπή σχεδιάζει να στηρίξει ανατρεπτικές και καινοτόμες λύσεις διαστημικών μεταφορών που θα υποστηρίξουν τις μελλοντικές αποστολές.

Τέλος, οι ευρωπαϊκοί δημόσιοι φορείς αναμένεται να εγκρίνουν, κατά τη διάρκεια της συνόδου του Παρισιού, ένα μακροπρόθεσμο όραμα για το μέλλον των ευρωπαϊκών διαστημικών μεταφορών. Η πρωτοβουλία αυτή θα καθορίσει μια κοινή στρατηγική κατεύθυνση για τη μελλοντική πρόσβαση της Ευρώπης στο διάστημα.

Η Εκτελεστική Συμφωνία υπογράφηκε από τη Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Επενδύσεων και Εξοπλισμών (ΓΔΑΕΕ) του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και τη αντίστοιχη ιταλική διεύθυνση εξοπλισμών. Στην τελετή συμμετείχαν επίσης, από ελληνικής πλευράς, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης και ο Αρχηγός ΓΕΝ Αντιναύαρχος Δημήτριος-Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ. Η συμφωνία οριστικοποιεί το νομικό, οικονομικό και τεχνικό πλαίσιο της προμήθειας των δύο φρεγατών, καθορίζοντας το χρονοδιάγραμμα μεταβίβασής τους, τις ρυθμίσεις αρχικής και εν συνεχεία υποστήριξης (Follow-On Support – FOS), καθώς και τις προβλέψεις για τη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας. Στις προβλέψεις αυτές περιλαμβάνονται η εμπλοκή ελληνικών ναυπηγείων στις εργασίες συντήρησης και η ενσωμάτωση νέων συστημάτων στα πλοία.

Οι δύο φρεγάτες που θα αποκτήσει η Ελλάδα είναι η Carlo Bergamini (F-590), πρώτη μονάδα της κλάσης, η οποία εντάχθηκε στο Ιταλικό Ναυτικό τον Μάιο του 2013 και προγραμματίζεται να παραδοθεί στο Πολεμικό Ναυτικό κατά το πρώτο εξάμηνο του 2028, και η Virginio Fasan (F-591), δεύτερη μονάδα της κλάσης, η οποία εντάχθηκε σε υπηρεσία τον Δεκέμβριο του 2013 και αναμένεται να παραδοθεί στην Ελλάδα κατά το πρώτο εξάμηνο του 2029.

Η διαθεσιμότητα των δύο φρεγατών προκύπτει από την απόφαση του Ιταλικού Ναυτικού να προχωρήσει στην επόμενη γενιά της σχεδίασης, την έκδοση FREMM EVO, δημιουργώντας έτσι την ευκαιρία για την Ελλάδα να αποκτήσει τα συγκεκριμένα πλοία. Tο συνολικό κόστος της προμήθειας των δύο φρεγατών, πιθανότατα χωρίς να περιλαμβάνονται τα πυρομαχικά, εκτιμάται ότι θα παραμείνει κάτω από τα 500 εκατ. ευρώ.

Η πλειονότητα των προμηθειών θα αφορά προϊόντα ευρωπαϊκών αμυντικών βιομηχανιών. Λαμβάνοντας υπόψη την αυξημένη χρήση βαλλιστικών πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών με κινητήρα τζετ από τη Ρωσία, η Επιτροπή υπογραμμίζει την ανάγκη σημαντικής αύξησης των παραδόσεων από την ΕΕ, μέσω αξιοποίησης υφιστάμενων αποθεμάτων, αναπροσαρμογής προτεραιοτήτων στις παραγγελίες και ενίσχυσης της παραγωγικής δυναμικότητας της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.

Η ικανότητα της Ουκρανίας να υπερασπιστεί τον εαυτό της εξαρτάται από την ταχεία διαθεσιμότητα κρίσιμων αμυντικών μέσων. Το UASL προβλέπει συνολικά 30 δισ. ευρώ για δημοσιονομική στήριξη και 60 δισ. ευρώ για αμυντικές ανάγκες κατά την περίοδο 2026-2027, συμπεριλαμβανομένων 28,3 δισ. ευρώ το 2026 για την ενίσχυση της ουκρανικής αμυντικής βιομηχανικής βάσης.

Επόμενα Βήματα

Η Ουκρανία θα δύναται να αιτείται εκταμιεύσεις υποβάλλοντας συμβάσεις που έχουν υπογραφεί με αμυντικές εταιρείες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εξετάζει τις σχετικές συμβάσεις πριν από την αποδέσμευση των κονδυλίων, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι η χρηματοδοτική στήριξη χρησιμοποιείται για τις προμήθειες που έχουν συμφωνηθεί με τα κράτη μέλη και την Επιτροπή.

Μόνο το 2026, πρόκειται να εκταμιευθούν 28,3 δισ. ευρώ για τη στήριξη της αμυντικής βιομηχανικής ικανότητας της Ουκρανίας. Η κατανομή για το 2026 αναμένεται να οριστικοποιηθεί έως τον Σεπτέμβριο, μέσω της έγκρισης των αντίστοιχων καταλόγων προϊόντων, με τις εκταμιεύσεις να πραγματοποιούνται έως το τέλος του 2026.

Η Πορτογαλία έχει ήδη παραγγείλει έξι C-390 για τις δικές της επιχειρησιακές ανάγκες και διατηρεί δικαιώματα προαίρεσης (options) για έως και δέκα ακόμη αεροσκάφη από την Embraer. Η ελληνική προμήθεια εκτιμάται ότι θα αξιοποιήσει μέρος αυτής της προαιρετικής κατανομής.

Η συγκεκριμένη συμφωνία προσδίδει στην Πορτογαλία ενεργό ρόλο στην προώθηση και εξαγωγή του C-390 πέραν της δικής της Πολεμικής Αεροπορίας, ενώ παράλληλα παρέχει στην Ελλάδα μια διακρατική οδό προμήθειας για την αντικατάσταση της γηρασμένης μεταφορικής ικανότητας που προσφέρουν σήμερα τα C-130H Hercules.

Η υποστήριξη των ελληνικών αεροσκαφών αναμένεται να περιλαμβάνει σημαντική συμμετοχή της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας (ΕΑΒ). Στις 22 Μαΐου 2026, η ΕΑΒ υπέγραψε μνημόνιο συνεργασίας με την Embraer που καλύπτει την υποστήριξη των επιχειρήσεων και της συντήρησης του στόλου C-390.

Η επιλογή της Ελλάδας ενισχύει περαιτέρω τη διεθνή παρουσία του C-390 μεταξύ στρατιωτικών χρηστών παγκοσμίως. Πριν από την ελληνική απόφαση, το βραζιλιάνικης κατασκευής μεταγωγικό αεροσκάφος είχε ήδη επιλεγεί από αεροπορίες 11 χωρών.

Μεταξύ των χωρών αυτών συγκαταλέγονται η Βραζιλία, η Τσεχία, η Πορτογαλία, η Ολλανδία, η Αυστρία και η Σλοβακία, ενώ το αεροσκάφος έχει επίσης επιλεγεί από τη Σουηδία, τη Νότια Κορέα, τη Λιθουανία, το Ουζμπεκιστάν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Για την Ελλάδα, το πρόγραμμα δεν αποτελεί μια μεμονωμένη αγορά αλλά μια σταδιακή αντικατάσταση του στόλου C-130H Hercules. Η αρχική προμήθεια τριών αεροσκαφών, σε συνδυασμό με την προοπτική απόκτησης άλλων τριών στο μέλλον, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τη συγκρότηση ενός στόλου έως και έξι C-390 Millennium σε βάθος χρόνου.

«Η σημερινή πρώτη εκταμίευση προς την Ελλάδα μέσω του SAFE αποτελεί σαφή απόδειξη ότι η Ευρώπη ανταποκρίνεται εκεί όπου έχει τη μεγαλύτερη σημασία: στην ενίσχυση της κοινής μας ασφάλειας και στη στήριξη της αμυντικής βιομηχανικής μας βάσης. Βοηθώντας την Ελλάδα να προχωρήσει σε καίριες επενδύσεις, το SAFE ενισχύει όχι μόνο την εθνική ετοιμότητα, αλλά και τη συλλογική ευρωπαϊκή ανθεκτικότητα και τη στρατηγική μας ευθύνη.»

Η πληρωμή αυτή πραγματοποιήθηκε μετά την ολοκλήρωση όλων των απαιτούμενων διαδικαστικών βημάτων και αντανακλά τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να παρέχει έγκαιρη και ουσιαστική στήριξη μέσω του SAFE. Πρόσθετες εκταμιεύσεις θα ακολουθήσουν, καθώς επιτυγχάνονται τα συμφωνημένα ορόσημα και προχωρά η υλοποίηση των σχετικών επενδύσεων.

Το πρόγραμμα SAFE χρηματοδοτείται μέσω δανεισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές. Με αυτόν τον τρόπο παρέχονται στα ενδιαφερόμενα κράτη-μέλη δάνεια μακράς διάρκειας με ανταγωνιστικό κόστος χρηματοδότησης και ευνοϊκή δομή αποπληρωμής. Οι όροι των δανείων επωφελούνται από την ισχυρή πιστοληπτική αξιολόγηση της ΕΕ, ενώ η αποπληρωμή τους θα πραγματοποιείται από τα κράτη-μέλη που λαμβάνουν τη χρηματοδότηση.

Βασιζόμενη στις υφιστάμενες διμερείς συμφωνίες μεταξύ της Ουκρανίας και κρατών-μελών της ΕΕ για τα μη επανδρωμένα συστήματα, η νέα εταιρική σχέση δημιουργεί ένα ενιαίο και συνεκτικό πλαίσιο συνεργασίας ΕΕ–Ουκρανίας, το οποίο θα διευκολύνει, θα συντονίζει και θα υποστηρίζει την πλήρη εφαρμογή αυτών των συμφωνιών.

Η ΕΕ και η Ουκρανία συμφώνησαν να προωθήσουν έως το τέλος του 2026 την κοινή παραγωγή συστημάτων drones και συστημάτων αντιμετώπισης τους μεταξύ ουκρανικών και ευρωπαϊκών εταιρειών. Στόχος της συμφωνίας είναι η ταχεία αύξηση της παραγωγής και ανάπτυξης επιχειρησιακά δοκιμασμένων δυνατοτήτων για την αντιμετώπιση μην επανδρωμένων συστημάτων και πυραύλων, παράλληλα με τη δημιουργία των προϋποθέσεων σταθερότητας και προβλεψιμότητας που απαιτούνται για την ενίσχυση των επενδύσεων και της βιομηχανικής παραγωγικής ικανότητας τόσο στην Ουκρανία όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η συνεργασία αυτή αποσκοπεί στην προστασία έναντι μη επανδρωμένων και πυραυλικών απειλών μικρού και μέσου βεληνεκούς, στην ευρεία ανάπτυξη δοκιμασμένων συστημάτων drones τα οποία μπορούν να αποθηκεύονται και εκτός ουκρανικού εδάφους, καθώς και στη δημιουργία ενός σταθερού επενδυτικού περιβάλλοντος που θα επιτρέψει την ουσιαστική αύξηση της παραγωγής και των επενδύσεων στις αμυντικές βιομηχανίες των δύο πλευρών.

Σε επόμενο στάδιο, η ΕΕ και η Ουκρανία σχεδιάζουν να επεκτείνουν τη βιομηχανική τους συνεργασία στην κοινή παραγωγή αντιβαλλιστικών πυραύλων έως το 2028, συμβάλλοντας στην κάλυψη κρίσιμων ελλείψεων στις δυνατότητες αεράμυνας. Η συνεργασία θα δώσει προτεραιότητα σε οικονομικά αποδοτικά πυραυλικά συστήματα, ενώ παράλληλα θα ενισχύσει άλλους κρίσιμους τομείς, όπως η παραγωγή πυρομαχικών πυροβολικού και βασικές αλυσίδες εφοδιασμού.

Η νέα αυτή συμφωνία επιδιώκει να εμβαθύνει την ολοκλήρωση των ευρωπαϊκών και ουκρανικών αμυντικών βιομηχανιών μέσω της άρσης κανονιστικών και διοικητικών εμποδίων και της ταχύτερης ευθυγράμμισης προτύπων και διαδικασιών. Οι εργασίες θα καλύψουν ένα ευρύ φάσμα τομέων, από τις αμυντικές προμήθειες έως την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, διευκολύνοντας τη συνεργασία των εταιρειών και ενισχύοντας τη συλλογική ασφάλεια της Ευρώπης.

Το EU–Ukraine Drone Deal

Η ELVO 2020 Α.Ε., η οποία αποτελεί τη σύγχρονη συνέχεια της ιστορικής Ελληνικής Βιομηχανίας Οχημάτων, διαθέτει σχεδόν πέντε δεκαετίες εμπειρίας στην κατασκευή, συναρμολόγηση, αναβάθμιση και τεχνική υποστήριξη στρατιωτικών, πολιτικών και ειδικών οχημάτων. Η εταιρεία αναφέρει ότι επενδύει συστηματικά σε παραγωγικές δυνατότητες, έρευνα και ανάπτυξη, δοκιμές και εξειδικευμένες τεχνολογίες, με στόχο την ενίσχυση του ρόλου της ως βιομηχανικού και τεχνολογικού κόμβου στην ευρύτερη περιοχή.

Από την πλευρά της, η Rheinmetall MAN Military Vehicles συγκαταλέγεται στους κορυφαίους προμηθευτές στρατιωτικών οχημάτων διοικητικής μέριμνας και τακτικών οχημάτων για ένοπλες δυνάμεις παγκοσμίως. Η εταιρεία εξειδικεύεται στην ανάπτυξη και παραγωγή στρατιωτικών φορτηγών υψηλής κινητικότητας και ανθεκτικότητας, τα οποία έχουν σχεδιαστεί για να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των σύγχρονων στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Τα νέα έργα δημιουργούν ένα οργανωμένο πλαίσιο συνεργασίας, επιτρέποντας στα κράτη μέλη να αναπτύξουν από κοινού σημαντικές αμυντικές πρωτοβουλίες, οι οποίες είναι είτε υπερβολικά σύνθετες είτε οικονομικά απαιτητικές για να υλοποιηθούν από μία χώρα μόνη της. Μέσω της μακροπρόθεσμης συνεργασίας, τα έργα αποσκοπούν στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής βάσης και στη βελτίωση της ικανότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ανταποκρίνεται σε κοινές προκλήσεις ασφάλειας και άμυνας, σε ευθυγράμμιση με τις προτεραιότητες δυνατοτήτων του ΝΑΤΟ.

Κατά μέσο όρο, 18 κράτη μέλη συμμετέχουν σε κάθε έργο, ενώ η Ουκρανία συμμετέχει στα τέσσερα από τα πέντε προτεινόμενα EDPCIs. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στα έργα, παρέχοντας χρηματοδοτική υποστήριξη και συνεχίζοντας να υποστηρίζει τον συντονισμό μεταξύ των συμμετεχόντων κρατών κατά την υλοποίησή τους. Παράλληλα, θα παρακολουθεί την πρόοδο των έργων σε σχέση με προκαθορισμένα ορόσημα, συμβάλλοντας στην έγκαιρη και αποτελεσματική υλοποίησή τους.

Επόμενα Βήματα

Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα εξετάσει πλέον την επίσημη σύσταση των EDPCIs, καθορίζοντας τους στόχους και τα βασικά χαρακτηριστικά κάθε έργου, τα συμμετέχοντα κράτη και το εκτιμώμενο ύψος των επενδύσεων που αναμένεται να κινητοποιηθούν μέσω αυτών.

Μετά την έγκριση από το Συμβούλιο του καταλόγου των αναγνωρισμένων EDPCIs, τα έργα θα καταστούν επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αμυντικής Βιομηχανίας (EDIP) μέσω ειδικής διαδικασίας. Η ενωσιακή χρηματοδότηση θα υποστηρίξει την αρχική ανάπτυξη και επιχειρησιακή υλοποίησή τους, δημιουργώντας παράλληλα τις προϋποθέσεις για ενδεχόμενη πρόσθετη χρηματοδότηση μέσω του μελλοντικού Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας (European Competitiveness Fund).

Η γαλλική ναυπηγική εταιρεία ανακοίνωσε την έναρξη των δοκιμών μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. H «ΦΟΡΜΙΩΝ» είναι η τρίτη από τις τέσσερις φρεγάτες που έχουν παραγγελθεί από την Ελλάδα στο πλαίσιο του προγράμματος FDI HN. Σύμφωνα με τη Naval Group, η πρώτη αυτή περίοδος δοκιμών, διάρκειας περίπου δύο εβδομάδων, επικεντρώνεται στην επαλήθευση της ασφάλειας και του συστήματος πρόωσης του πλοίου, συμπεριλαμβανομένων των επιδόσεων σε ταχύτητα και ελιγμούς. Η εταιρεία σημειώνει επίσης ότι, χάρη στη διαδικασία κατασκευής που ακολουθείται, με παράλληλη ανάπτυξη του κύτους και της μονάδας αισθητήρων και πληροφοριών PSIM (Panoramic Sensor and Intelligence Module), υπάρχει δυνατότητα δοκιμών των βασικών αισθητήρων του συστήματος μάχης ήδη από αυτή την αρχική φάση.

Η «ΦΟΡΜΙΩΝ» θα είναι η πρώτη φρεγάτα FDI του Πολεμικού Ναυτικού που θα φέρει τη διαμόρφωση «Standard 2+». Η τυπική παράδοσή της στο Πολεμικό Ναυτικό αναμένεται να πραγματοποιηθεί στα τέλη του 2026 στη βασική διαμόρφωση «Standard 1», ενώ ακολούθως θα παραμείνει στη Γαλλία για την υλοποίηση των αναβαθμίσεων που απαιτούνται για τη μετάβαση στο πρότυπο «Standard 2+». Μετά την ολοκλήρωσή τους, προβλέπεται να καταπλεύσει στην Ελλάδα τον Απρίλιο του 2027.

Οι δύο πρώτες φρεγάτες της κλάσης βρίσκονται επίσης σε διαφορετικά στάδια ένταξης. Η HS Kimon παραδόθηκε στο Πολεμικό Ναυτικό τον Δεκέμβριο του 2025 στη βασική γαλλική διαμόρφωση Standard 1, ενώ η δεύτερη μονάδα, η HS Nearchos, αναμένεται να παραδοθεί τον Οκτώβριο του 2026 στη διαμόρφωση Standard 2.

Σύμφωνα με προηγούμενες αναφορές, οι ελληνικές φρεγάτες FDI θα ακολουθήσουν ένα σταδιακό πρόγραμμα αναβαθμίσεων έως το 2030, μεταβαίνοντας διαδοχικά από τη διαμόρφωση «Standard 1» — η οποία αντιστοιχεί στη βασική διαμόρφωση των FDI του Γαλλικού Ναυτικού — στις διαμορφώσεις «Standard 2», «Standard 2+» και, τελικά, «Standard 2++».